After the rain falls
By Chandara Tith Bravo! I found the way to enjoy my life and work in Germany. I have been here 6 week 5 days 3 hours. I get used to most of the things and I feel that I can … Continue reading
ផ្លូវរថភ្លើងពីភ្នំពេញទៅទូកមាសក្នុងខេត្តកំពតបើកដំណើរការនៅខែតុលាខាងមុខ
ដំណើរការ ផែនការកសាង ផ្លូវកម្ពុជា
ភ្នំពេញ៖ ការជួសជុលផ្លូវដែកពីស្ថានីយរថភ្លើងនៅភ្នំពេញ ត្រង់ចំណុចផ្លូវបំបែកចំណុច PK9+400 ដល់ស្ថានីយទូកមាស ក្នុងខេត្តកំពត នាពេលនេះសម្រេចបានលទ្ធផល ៦០ភាគរយ។ តាមគម្រោងផ្លូវដែកនេះនឹងបើកដំណើរការធ្វើអាជីវកម្មឲ្យរថភ្លើង ឆ្លងកាត់ពីភ្នំពេញទៅខេត្តកំពត នៅក្នុងខែតុលាឆ្នាំ២០១០។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក ត្រាំ អ៊ីវតឹក រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយនឹងស្ថានីយទូរទស្សន៍ជាតិកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១០។
លោក ត្រាំ អ៊ីវតឹក បានមានប្រសាសន៍ថា គម្រោងជួសជុលផ្លូវដែកភ្នំពេញ-ផ្លូវបំបែក ដល់ស្ថានីយទូកមាសក្នុងខេត្តកំពតនោះ ស្ថិតនៅក្នុងគម្រោងជួសជុលស្ដារផ្លូវដែកភ្នំពេញទៅខេត្តព្រះសីហនុ ដែលមានប្រវែងសរុប២៦៦គីឡូម៉ែត្រ។ ការស្ដារជួសជុលនេះចែកជាពីរដំណាក់កាល។ ទី១- ភ្នំពេញផ្លូវបំបែកដល់ស្ថានីយទូកមាស និងទី២- ស្ថានីយទូកមាសក្នុង ខេត្តកំពត ដល់ស្ថានីយខេត្តព្រះសីហនុ ដែលមកដល់ពេលនេះទទួលបានលទ្ធផល១៩ភាគរយ ហើយគ្រោងនឹងបញ្ចប់នៅក្នុងខែឧសភាឆ្នាំ២០១១។
ដំណើរការស្ដារជួសជុលផ្លូវដែក
អំពីគម្រោងជួសជុលផ្លូវដែកទាំងអស់របស់កម្ពុជាត្រូវបានលោក រដ្ឋមន្ត្រី ត្រាំ អ៊ីវតឹក លើកឡើងថា មានការយឺតយ៉ាវបន្តិច ដោយកន្លងមកត្រូវរង់ចាំការចុះហត្ថលេខាលើកិច្ចព្រមព្រៀងសម្បទាន រវាងរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងក្រុមហ៊ុនឯកជន។ ដូចនេះក្រុមហ៊ុនម៉ៅការសាងសង់ត្រូវរង់ចាំមើលកិច្ចព្រមព្រៀងនោះ។
គម្រោងជួសជុលផ្លូវដែកមាន៣ដំណាក់កាល។ ទី១- ភ្នំពេញ-ខេត្តព្រះសីហនុ មានប្រវែង ២៦៦គីឡូម៉ែត្រដែលមានពីភ្នំពេញដល់ស្ថានីយទូកមាសក្នុងខេត្តកំពត និងស្ថានីយទូកមាសដល់ស្ថានីយខេត្តព្រះសីហនុ។ ទី២- ភ្នំពេញ-សិរីសោភ័ណ ដែលចែកជាពីរដំណាក់កាល គឺសិរីសោភ័ណ-ប៉ោយប៉ែត ជាប់ព្រំដែនថៃ ដែលសព្វថ្ងៃកំពុងដំណើរការធ្វើប្រព័ន្ធលូ ហើយគ្រោងនឹងបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ២០១១ និងពីភ្នំពេញទៅសិរីសោភ័ណ ក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ កំពុងរៀបចំការដ្ឋាន និងផលិតលូសម្រាប់ដាក់តាមផ្លូវដែក ហើយគ្រោងនឹងបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ២០១២។ ទី៣- ស្ថានីយសំរោង គ្រោងនឹងបញ្ចប់ក្នុងឆ្នាំ២០១៣។
លោករដ្ឋមន្ត្រី ត្រាំ អ៊ីវតឹក បានបន្ថែមថា ការងារស្ដារឡើងវិញនូវផ្លូវដែកនេះ ត្រូវចំណាយថវិកាសរុបចំនួន ១៤១,៦លានដុល្លារអាមេរិកដែលជាប្រាក់កម្ចីពីធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ADB ចំនួន ៨៤លានដុល្លារ ការវិនិយោគរបស់ក្រុមហ៊ុន Toll Holding ចំនួន១៣លានដុល្លារ ជំនួយឥតសំណងពីរដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលី ចំនួន ២១,៥លានដុល្លារ ជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលម៉ាឡេស៊ីចំនួន ២,៨លានដុល្លារ និងជំនួយពីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចំនួន ២០,៣លានដុល្លារ។
ដំណើរការស្ដារជួសជុលឡើងវិញនូវផ្លូវដែកក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបាន ចាប់ផ្ដើម កាលពីដើមឆ្នាំ២០០៨ ដោយមានទីប្រឹក្សាបច្ចេកទេសពីក្រុមហ៊ុន Nippon Koei សហការជាមួយក្រុមហ៊ុន Jarts និងមានក្រុមហ៊ុនសហការម៉ៅការសាងសង់ចំនួន៣គឺ TSO/AS និងNRW។
សាងសង់ស្ថានីយរថភ្លើងថ្មីមួយនៅជាយក្រុងភ្នំពេញ
ជាមួយនឹងការស្ដារជួសជុលឡើងវិញនូវផ្លូវដែកខាងលើនេះស្ថានីយ រថភ្លើងថ្មីមួយនៅជាយក្រុងភ្នំពេញ នឹងត្រូវសាងសង់បង្កើតឡើង។ នោះគឺស្ថានីយរថភ្លើងសំរោងដែលជាស្ថានីយផ្ទេរ-ផ្ទុកទំនិញ និងការសាងសង់ឃ្លាំផ្ទុកៗ សម្រាប់បម្រើឲ្យវិស័យដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវដែក។
លោករដ្ឋមន្ត្រី ត្រាំ អ៊ីវតឹក បានបញ្ជាក់ថា ស្ថានីយរថភ្លើងសំរោងដែលស្ថិតនៅប្រមាណ៩គីឡូម៉ែត្រពីស្ថានីយ រថភ្លើងភ្នំពេញ នឹងជួយកាត់បន្ថយភាពកកស្ទះចរាចរក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ព្រោះការផ្ទេរ-ផ្ទុកទំនិញភាគច្រើន គឺស្ថិតនៅស្ថានីយសំរោង។ ចំណែកស្ថានីយរថភ្លើងភ្នំពេញ ទៅថ្ងៃអនាគតនៅតែរក្សាទុកជាស្ថានីយដឹងអ្នកដំណើរ និងអនុញ្ញាតឲ្យតែរថភ្លើងដឹកអ្នកដំណើរចេញ-ចូល និងអនុញ្ញាតឲ្យខ្សែរថភ្លើងដឹកនាំទំនិញខ្លះអាចចេញចូល បានក្នុងលក្ខណៈទំនិញតិច និងចាំបាច់។
លោករដ្ឋមន្ត្រី បានបន្ថែមថា ថវិកាចំណាយសម្រាប់គម្រោងសាងសង់ស្ថានីយថ្មីនោះ យកចេញពីថវិកាកម្ចីរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីដែលមានចំនួន ៨៤លានដុល្លារអាមេរិក និងថវិកាជំនួយឥតសំណងរបស់រដ្ឋាភិបាលអូស្ត្រាលីតាមរយៈ AusAid ចំនួន ២១,៥លានដុល្លារ។ ស្ថានីយសំរោងជាស្ថានីយដែលនឹងត្រូវសាងសង់អាគារសម្រាប់រោងជាង ជួសជុលក្បាលម៉ាស៊ីន និងរោងជាងជួសជុលទូរថភ្លើង ជាពិសេសត្រូវសាងសង់ឃ្លាំងធំៗ ដើម្បីផ្ទេរនិងផ្ទុកទំនិញ ដែលមានលក្ខណៈទំនើប។
លោករដ្ឋមន្ត្រី ត្រាំ អ៊ីវតឹក បានបន្តថា ការស្ដារឡើងវិញលើផ្លូវដែកនេះគឺផ្លូវដែកពីភ្នំពេញផ្លូវបំបែក ដល់ស្ថានីយខេត្តព្រះសីហនុ ត្រូវធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរកំណល់ឈើមកជាកំណល់បេតុងទាំងអស់ ហើយខ្សែរថភ្លើងអាចរត់បានល្បឿនជាមធ្យម៥០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង សម្រាប់ការដឹកទំនិញ និងល្បឿនអាចរត់បានពី៧០គីឡូម៉ែត្រទៅ៨០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោង សម្រាប់ដឹកអ្នកដំណើរ។ ផ្លូវដែកនេះនឹងធ្វើការផ្សាមុខតំណជំនួសការចាប់អេគ្លីសផ្លូវដែក នេះនឹងមានកម្រិតស្ដង់ដារអន្តរជាតិ។ ចំណែកផ្លូវដែកពីភ្នំពេញទៅប៉ោយប៉ែតព្រំដែនថៃនឹងស្ដារដោយរៀបចំ តួផ្លូវឲ្យល្អបន្ថែមថ្ម និងជួសជុលសាងសង់ថ្មីនូវស្ពាន និងលូឡើងវិញ។ ទៅថ្ងៃអនាគតប្រទេសជាតិរីកចម្រើន និងអាចប្រើក្បាលម៉ាស៊ីនរត់ដោយចរន្តអគ្គិសនី និងជួយកាត់បន្ថយការបំពុលបរិស្ថាន។
ផ្លូវដែកត្រូវប្រគល់ឲ្យក្រុមហ៊ុនឯកជនមកពីប្រទេសអូស្ត្រាលី ជាអ្នកគ្រប់គ្រង
ដោយរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានចរចាជាមួយធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីដើម្បី ស្ដារផ្លូវដែកដែលមានស្រាប់ឡើងវិញ គឺក្រោយការជួសជុលផ្លូវដែកកម្ពុជានឹងត្រូវប្រគល់ការធ្វើ អាជីវកម្មដល់ក្រុមហ៊ុនឯកជន គឺក្រុមហ៊ុនអូស្ត្រាលី Toll Holding តាមរយៈការដាក់ដេញថ្លៃជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ។
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងសម្បទានជាមួយក្រុមហ៊ុន Toll Holding របស់ប្រទេសអូស្ត្រាលីសម្រាប់ការធ្វើអាជីវកម្មលើផ្លូវដែក។ មានន័យថា ក្រុមហ៊ុនអូស្ត្រាលីនេះមានភារកិច្ចធ្វើអាជីវកម្មលើផ្លូវដែក និងជួសជុលថែទាំក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំ។ ក្រុមហ៊ុននេះក៏នឹងត្រូវរកចំណូលដើម្បីសងប្រាក់ទៅកាន់ធនាគារ អភិវឌ្ឍន៍អាស៊ីនូវទឹកប្រាក់ចំនួន៧២លានដុល្លារអាមេរិក ព្រមទាំងបង់ជាភាគរយតាមសមាមាត្រនៃចំណូលពីផ្លូវដែកជូនរដ្ឋផង ដែរ។
លោករដ្ឋមន្ត្រី ត្រាំ អ៊ីវតឹក បានបន្ថែមថា ក្រុមហ៊ុន Toll Holding ត្រូវមានភារកិច្ចនាំចូលនូវមធ្យោបាយដូចជា ក្បាលម៉ាស៊ីនរថភ្លើង ទូរថភ្លើងថ្មីៗ សម្រាប់ធ្វើអាជីវកម្ម ដែលទទួលបានការអនុញ្ញាតរួចហើយ ពីក្រុមប្រឹក្សាអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជាដែលមានទឹកប្រាក់ចំនួន ៨១លានដុល្លារអាមេរិក។ ក្រុមហ៊ុននេះមានគម្រោងដឹក Container ពីរជាន់ និងប្រវែងខ្សែរថភ្លើង១គីឡូម៉ែត្រ ដែលត្រូវអូសទូបានច្រើនក្នុងមួយខ្សែរថភ្លើង និងទម្ងន់ដឹកបានកាន់តែច្រើន។
កម្ពុជាមានគម្រោងពង្រីកបណ្ដាញផ្លូវដែកនៅជុំវិញបឹងទន្លេសាប និងខេត្តភាគឦសាន
ការស្ដារឡើងវិញនូវបណ្ដាញផ្លូវដែកកម្ពុជាដើម្បីជំរុញការ ដឹកជញ្ជូនពហុរូបភាព និងសមាហរណកម្មផ្ទៃក្នុងជាពិសេស ដើម្បីធ្វើសមាហរណកម្មតំបន់ ដោយតភ្ជាប់បណ្ដាញផ្លូវដែកកម្ពុជាទៅក្នុងគម្រោងផ្លូវដែកតំបន់ អាស៊ាន។ នោះគឺគម្រោងផ្លូវដែកសិង្ហបុរី-គុនមិញ (SKRL) ដែលត្រូវឆ្លងកាត់ពីប្រទេសសិង្ហបុរី ម៉ាឡេស៊ី ថៃ កម្ពុជា ទៅវៀតណាម និងគុនមិញប្រទេសចិន។
រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក៏មានគម្រោងបង្កើតវិស័យដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវដែកនៅភាគខាងជើង ជុំវិញតំបន់បឹងទន្លេសាប និងគម្រោងតភ្ជាប់ផ្លូវដែកពីភ្នំពេញទៅកាន់ខេត្តភាគឦសាន្ត ប្រទេសផងដែរ។
លោករដ្ឋមន្ត្រី ត្រាំ អ៊ីវតឹក បានលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលចិនបានផ្ដល់នូវប្រាក់ជំនួយឥតសំណងចំនួន២ដងហើយ ដើម្បីសិក្សាកំណាត់ផ្លូវដែកពីស្ថានីយរថភ្លើងបាត់ដឹង ដែលមានចម្ងាយ៣១គីឡូម៉ែត្រពីភ្នំពេញ ដើម្បីទៅភ្ជាប់ជាមួយផ្លូវដែកវៀតណាមត្រង់ចំណុចត្រពាំងស្រែ ក្នុងស្រុកស្នួល ខេត្តក្រចេះ និងហាលី ប្រទេសវៀតណាម។ ចំណែកក្រុមហ៊ុនកូរ៉េក៏បានធ្វើការសិក្សាលើការតភ្ជាប់ផ្លូវដែក ពីសិរីសោភ័ណទៅខេត្តសៀមរាប និងក្រុមហ៊ុនចិនធ្វើការសិក្សាផ្លូវដែកពីខេត្តព្រះវិហារមកខេត្ត កំពត។
លោក ត្រាំ អ៊ីវតឹក បានបន្ថែមថា ក្រោយពីមានការសាងសង់ផ្លូវដែកពីសិរីសោភ័ណទៅខេត្តសៀមរាប យើងនឹងស្វះស្វែងរកដៃគូធ្វើការតភ្ជាប់ផ្លូវដែកពីខេត្តសៀមរាប មកខេត្តកំពង់ធំ និងតភ្ជាប់មកស្ថានីយស្គន់តាមកំណត់ផ្លូវដែកបាត់ដឹងទៅឡុកនិញ ប្រទេសវៀតណាម។ ពេលនោះបានសេចក្ដីថា ជាផ្លូវដែកនៅតំបន់ជុំវិញបឹងទន្លេសាបត្រូវចេញជារូបរាងជា ស្ថាពរ។
ប្រវត្តិផ្លូវដែកកម្ពុជា
ផ្លូវដែកដែលមានស្រាប់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជាមានចំនួន២ខ្សែ គឺខ្សែទី១- ភ្នំពេញ-សិរីសោភ័ណ-បាត់ដំបង-ប៉ោយប៉ែត ជាប់ព្រំដែនប្រទេសថៃ ដែលមានចម្ងាយសរុប ៣៨៦គីឡូម៉ែត្រត្រូវបានសាងសង់ឡើងពីឆ្នាំ ១៩២៩ដល់ឆ្នាំ១៩៤២ និងខ្សែទី២- ពីភ្នំពេញ ខេត្តព្រះសីហនុ (កំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ) ដោយឆ្លងកាត់ខេត្តកំពតមានចម្ងាយចំនួន២៦៦គីឡូម៉ែត្រត្រូវបានសាងសង់ ពីឆ្នាំ១៩៦០ ដល់ឆ្នាំ១៩៦៩។ សរុបផ្លូវដែកកម្ពុជាទាំងពីរទិសមានប្រវែង ៦៥២គីឡូម៉ែត្រ។
រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧០ ផ្លូវដែកកម្ពុជាមានតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការដឹកជញ្ជូនទំនិញ និងអ្នកដំណើរដើម្បីបម្រើឲ្យសេដ្ឋកិច្ចជាតិនិងសង្គម។
ក្រោយឆ្នាំ១៩៧០ ប្រទេសជាតិបានធ្លាក់សង្គ្រាមរ៉ាំរ៉ៃធ្វើឲ្យហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវដែក (ផ្លូវ និងស្ពាន) ត្រូវរងការបំផ្លាញ និងទ្រុឌទ្រោមជាបន្តបន្ទាប់ជាពិសេសក្នុងសម័យឆ្នាំ១៩៧៩ដល់ឆ្នាំ ១៩៩៧ ព្រោះផ្លូវដែកជាមុខសញ្ញាសំខាន់ដែលខ្មែរក្រហមធ្វើការបំផ្លាញ។
ក្រោយការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៩៣ ផ្លូវដែកកម្ពុជាបានទទួលជំនួយបន្តិចបន្តួចពីធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី និងរដ្ឋាភិបាលបារាំង។ ប៉ុន្តែជំនួយនោះគ្រាន់តែទ្រទ្រង់សកម្មភាពអាជីវកម្មតាមផ្លូវដែក អាចដំណើរការបានតែប៉ុណ្ណោះ។ ក្នុងកាលៈទេសៈនោះខ្សែរថភ្លើងអាចរត់បានត្រឹមល្បឿនពី២០គីឡូម៉ែត្រ ទៅ៣០គីឡូម៉ែត្រក្នុងមួយម៉ោងប៉ុណ្ណោះ ហើយជារឿយៗខ្សែរថភ្លើងតែងតែធ្លាក់ពីផ្លូវជាញឹកញាប់៕
Source: http://women.open.org.kh/km/realway-pp-kompot-use-oct
សហភាពអឺរ៉ុបផ្ដល់ថវិកាជិត៩លានដុល្លារ សម្រាប់កម្មវិធីសម្ព័ន្ធភាពប្រែប្រួលអាកាសធាតុកម្ពុជា
ភ្នំពេញ៖ ម្ចាស់ជំនួយសម្រាប់កម្មវិធីសម្ព័ន្ធភាពប្រែប្រួល អាកាសធាតុកម្ពុជា រួមមានសហភាពអឺរ៉ុប អង្គការដានីដារបស់រដ្ឋាភិបាលដាណឺម៉ាក អង្គការស៊ីដា របស់រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអ៊ែត និងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិបានរួមគ្នាផ្ដល់វិភាគទានសរុបជា ទឹកប្រាក់ចំនួន៨លាន៩សែនដុល្លារសម្រាប់អនុវត្តរយៈពេល៣ឆ្នាំចាប់ ពីឆ្នាំ២០១០ដល់២០១២។
ការប្រកាសផ្ដល់វិភាគទាននេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុង អង្គសិក្ខាសាលាស្ដីពីកម្មវិធីសម្ព័ន្ធភាពប្រែប្រួលអាកាសធាតុ កម្ពុជា ដែលមានការចូលរួមដោយលោក រ៉ាហ្វាអ៊ែលដូឆាយម៉ូរ៉េនណូ ភារធារីនៃប្រតិភូសហភាពអឺរ៉ុបប្រចាំកម្ពុជា លោកស្រីនាយករងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍ សហប្រជាជាតិប្រចាំកម្ពុជា និងអស់លោក លោកស្រី អគ្គរាជទូត រដ្ឋទូត និងតំណាងដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ ព្រមទាំងអនុប្រធាន និងសមាជិកនៃគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។ សិក្ខាសាលានេះប្រព្រឹត្តឡើងក្រោមអធិបតីភាពលោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី ម៉ុក ម៉ារ៉េត រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងបរិស្ថាន និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុកាល ពីថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០១០ នៅសណ្ឋាគារកាំបូឌីយ៉ាណា។
ថ្លែងក្នុងឱកាសបើកសិក្ខាសាលា លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី ម៉ុក ម៉ារ៉េត បានបញ្ជាក់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាកំពុងតែបំពេញភារកិច្ចនៅក្នុងដំណាក់កាលមួយ ដែលបញ្ហាប្រែប្រួលអាកាសធាតុបាននិងកំពុងតែកើនឡើងយ៉ាងធ្ងន់គឺជា កត្តាដែលត្រូវតែយកចិត្តទុកដាក់បំផុតនៅក្នុងរបៀបវារៈនៃការ អភិវឌ្ឍន៍ជាតិ។
លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រីមានប្រសាសន៍បន្តថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានយល់យ៉ាងច្បាស់ពីបញ្ហាប្រឈមថ្មីនេះ ហើយក្នុងនាមជាសមាជិកនៃអនុសញ្ញាក្របខ័ណ្ឌសហប្រជាជាតិស្ដីពីការ ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងពិធីសារក្យូតូកម្ពុជាកំពុងតែខិតខំប្រឹងប្រែងបំពេញកាតព្វកិច្ច របស់ខ្លួននៅក្រោមអនុសញ្ញាអន្តរជាតិនេះ ក៏ដូចជាបានចាត់វិធានការនានាជាច្រើនដើម្បីឆ្លើយតបនឹងបញ្ហា ប្រែប្រួលអាកាសធាតុទាំងនៅក្នុងប្រទេស ក៏ដូចនៅលើឆាកអន្តរជាតិ។
នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលលើកទី១៥ នៃបណ្ដាភាគីជាសមាជិកនៃអនុសញ្ញាក្របខ័ណ្ឌសហប្រជាជាតិស្ដីពីការ ប្រែប្រួលអាកាសធាតុ កម្ពុជាបានបញ្ជាក់ពីជំហររបស់ខ្លួនក្នុងការតម្រូវឲ្យបណ្ដា ប្រទេសជឿនលឿនទាំងអស់ត្រូវតែនាំមុខគេក្នុងការកាត់បន្ថយការ បញ្ចេញឧស្ម័នផ្ទះកញ្ចក់។ ជាមួយនេះក៏ត្រូវផ្ដល់ការគាំទ្រឲ្យបានច្រើនទៅលើការផ្ដល់ ហិរញ្ញវត្ថុ ការកសាងសមត្ថភាព និងការផ្ទេរបច្ចេកវិជ្ជាឲ្យទៅដល់បណ្ដាប្រទេសដែលងាយរងគ្រោះ ដោយសារ តែការប្រែប្រួលអាកាសធាតុដើម្បីឲ្យប្រទេសទាំងនោះអាចមានសមត្ថភាព និងលទ្ធភាពបន្សាំខ្លួន និងគ្រោះមហន្តរាយ អាកាសធាតុដ៏អាក្រក់នេះ។ លោកបញ្ជាក់បន្ថែមថា ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាគឺជាប្រទេសមុនគេមួយនៅក្នុងតំបន់ដែលបាន គាំទ្រដល់កិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងកូប៉េនហាក់។
លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រីថ្លែងបន្តថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាទទួលស្គាល់ពីភាពចាំបាច់នៃការបញ្ជ្រាបបញ្ហា ប្រែប្រួលអាកាសធាតុទៅក្នុងគោលនយោបាយជាតិ និងផែនការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច សង្គមទាំងនៅថ្នាក់ជាតិ និងថ្នាក់ក្រោមជាតិ ក៏ដូចជាផែនការតាមវិស័យពាក់ព័ន្ធនានា ព្រោះការប្រែប្រួលអាកាសធាតុគឺជាអន្តរវិស័យហើយពាក់ព័ន្ធដោយផ្ទាល់ ជាមួយក្រសួង និងស្ថាប័ននានាដែលទទួលបន្ទុកការងារអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ។ ដូចនេះហើយកាលពីពេលថ្មីៗ កន្លងទៅនេះ ក្រសួងបរិស្ថានបានខិតខំប្រឹងប្រែងដាក់បញ្ចូលការងារប្រែប្រួល អាកាសធាតុទៅក្នុងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍ជាតិ បច្ចុប្បន្នកម្មឆ្នាំ២០០៩ដល់ឆ្នាំ២០១៣។
ទាក់ទិននឹងកម្មវិធីសម្ពន្ធភាពប្រែប្រួលអាកាសធាតុកម្ពុជា លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រី ម៉ុក ម៉ារ៉េត មានប្រសាសន៍ ដោយបញ្ជាក់ថា នេះគឺជាគំនិតផ្ដួចផ្ដើមថ្មីមួយទៀតដែលនឹងជួយពង្រឹងសមត្ថភាពរបស់ គណៈកម្មាធិការជាតិគ្រប់គ្រងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ និងនាយកដ្ឋានប្រែប្រួលអាកាសធាតុនៃក្រសួងបរិស្ថាននៅក្នុងការ សម្របសម្រួលដំណើរការរៀបចំគោលនយោបាយជាតិ និងផែនការយុទ្ធសាស្ត្រជាតិស្ដីពីការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
ក្នុងឱកាសនេះដែរ លោកទេសរដ្ឋមន្ត្រីក៏បានថ្លែងអំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅដល់ដៃគូ អភិវឌ្ឍន៍ ទាំងអស់ និងម្ចាស់ជំនួយសម្រាប់កម្មវិធីសម្ពន្ធភាពប្រែប្រួលអាកាសធាតុកម្ពុជា រួមមានសហភាពអឺរ៉ុប អង្គការដានីដារបស់រដ្ឋាភិបាលដាណឺម៉ាក អង្គការស៊ីដារបស់រដ្ឋាភិបាលស៊ុយអែត និងកម្មវិធីអភិវឌ្ឍន៍សហប្រជាជាតិដែលបានរួមគ្នាផ្ដល់វិភាគទានសរុប ចំនួន៨លាន៩សែនដុល្លារដល់កម្ពុជា៕
Source: http://women.open.org.kh/km/eu-provid-9milliondollars-climate-change-cambodia
ផែនការសង់ប្រព័ន្ធផ្លូវដែក នៅប្រទេសក្នុងតំបន់ទន្លេមេគង្គត្រូវបានអនុម័ត ការដឹកជញ្ជូននឹងមានតម្លៃថោក
ផែនការកសាងប្រព័ន្ធផ្លូវដែកដ៏ធំមហិមាមួយ តភ្ជាប់បណ្ដាញគមនាគមន៍សម្រាប់មនុស្សជាង៣០០លាននាក់ រស់នៅតាមទន្លេមេគង្គ ត្រូវបានគេអនុម័តកាលពីថ្ងៃសុក្រ។
រដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ចិន ឡាវ ភូមា ថៃ និងវៀតណាម បានអនុម័តផែនការនោះហើយ ដោយពួកគេចាត់ទុកថា ជា «ការបោះជំហានទៅមុខយ៉ាងសំខាន់មួយឆ្ពោះទៅរកការអភិវឌ្ឍន៍ប្រព័ន្ធ ផ្លូវដែករួមគ្នា»។
ក្រៅពីផ្លូវមួយខ្សែ ដែលតភ្ជាប់រវាងចិន និងវៀតណាម ប្រព័ន្ធផ្លូវដែកថ្នាក់ជាតិ តភ្ជាប់ប្រទេស៦នេះមិនជាប់គ្នារហូតនោះទេដោយប្រទេសឡាវមួយ មិនមានបណ្ដាញផ្លូវដែកឡើយ។
ផែនការនោះបានលើកឡើងនូវមធ្យោបាយ៤យ៉ាង ដែលគេអាចយកមកប្រើនៅក្នុងការភ្ជាប់ជាប្រព័ន្ធផ្លូវដែកនេះ ហើយបានឲ្យដឹងទៀតថា បណ្ដាញផ្លូវនោះទំនងជាលាតសន្ធឹងពីក្រុងបាងកកមកភ្នំពេញបន្ទាប់មក ពីហូជីមិញទៅហាណូយ ហើយចុងបញ្ចប់ក៏ទៅដល់ណានមីញ និងគូនមីញ ដោយភាគច្រើនប្រើប្រាស់ផ្លូវមានស្រាប់ ឬមួយផ្លូវដែលកំពុងសាងសង់។
លោក Lawrence Greenwood អនុប្រធានធនាគារ ADB បានប្រាប់ក្រុមអ្នកយកព័ត៌មានថា «យើងគិតថា វាជាការសមហេតុផលក្នុងការកសាងកំណាត់ណាមួយនៃបណ្ដាញផ្លូវនេះឲ្យ បានមុនឆ្នាំ២០២០។ន័យនេះ វាបង្ហាញឲ្យយើងឃើញថា ផែនការនេះពិតជាធំមហិមា និងប្រកបដោយមហិច្ឆតាខ្លាំងណាស់»។
ផែនការប្រព័ន្ធផ្លូវដែក ដែលមាន២៥ទំព័រនេះបានឲ្យដឹងថា កំណាត់ផ្លូវតែមួយគត់ ដែលដាច់នោះអាចនឹងនៅចន្លោះរវាងក្រុងហូជីមិញ និងក្រុងភ្នំពេញ ដោយគេបានប៉ាន់ស្មានថា អាចចំណាយប្រហែល ១,០៩ពាន់លានដុល្លារ ដើម្បីបញ្ចប់ការសាងសង់ទាំងមូល។ នេះមិនទាន់រាប់បញ្ចូលទឹកប្រាក់ជិត៧ពាន់លានដុល្លារនៅក្នុង មូលនិធិបន្ថែម ដែលគេត្រូវការសម្រាប់យកមកកែលំអកំណាត់ផ្លូវដែកមានស្រាប់នោះ ទេ។ ឯកសារនោះបានឲ្យដឹងទៀតថា គេរំពឹងថា អ្នកដំណើរប្រហែល ៣,២លាននាក់ និងទំនិញប្រហែល២៣លានតោន នឹងត្រូវគេដឹកជញ្ជូនតាមផ្លូវនេះពេលការសាងសង់ចប់សព្វគ្រប់នៅ ២០២៥។
គោលដៅនេះបានកើតឡើងចំពេលដែលប្រទេសនៅក្នុងមេគង្គទាំង៦កំពុង ព្យាយាមអភិវឌ្ឍច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ចដោយការភ្ជាប់ផ្លូវថ្មីៗនានា ដែលអាចជួយកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ និងអាចបំពេញបង្គ្រប់ដោយការតភ្ជាប់បណ្ដាញផ្លូវដែក។ នេះបើតាមការអះអាងរបស់ធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី។
ក្នុងសេចក្ដីថ្លែងការណ៍រួមមួយក្រុមរដ្ឋមន្ត្រីទាំងនោះបាននិយាយ ថា ការបង្កើតច្រករបៀងសម្រាប់ការវិនិយោគ និងការអភិវឌ្ឍន៍ គឺត្រូវការភាពរលូននៃដំណើរការដឹកជញ្ជូន និងពាណិជ្ជកម្មឆ្លងដែន។ ថ្នាក់ដឹកនាំក្រុមហ៊ុន និងអ្នកជំនាញផ្សេងទៀតបាននិយាយថា ឧបសគ្គកើតចេញពីការិយាធិបតេយ្យ ដែលរំខានដល់លំហូរដោយសេរីនៃទំនិញក្នុងតំបន់នៅតែមាននៅឡើយ។
លោក Greenwood និយាយថា រដ្ឋមន្ត្រីទាំងឡាយនៅឯសន្និសីទមហាអនុតំបន់ទន្លេមេគង្គបានយល់ព្រម ជាពិសេសចំពោះផែនការធ្វើឲ្យមានភាពរលូននៅក្នុងដំណើរការឆ្លងដែន ដែលត្រូវបានគាំទ្រដោយទឹកប្រាក់៦លានដុល្លារជាមូលនិធិដែលត្រូវ បានគាំដោយប្រទេសអូស្ត្រាលី។
មហាអនុតំបន់ទន្លេមេគង្គ គឺជាកម្មវិធីមួយ គាំទ្រដោយធនាគារអភិវឌ្ឍន៍អាស៊ី ដែលត្រូវបានចាប់ផ្ដើមឡើងកាលពី១៨ឆ្នាំ កន្លងទៅដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍតាមរយៈការតភ្ជាប់បណ្ដាញសេដ្ឋកិច្ច រវាងកម្ពុជា ឡាវ ភូមា វៀតណាម និងថៃ ព្រមទាំងខេត្តយូណាន និងតំបន់ស្វយ័ត Guangxi Zhuang ចិន ឲ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធជាងមុន។
រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម កម្ពុជា លោក ចម ប្រសិទ្ធ បានថ្លែងថា ការភ្ជាប់ផ្លូវដែកនេះនឹងធ្វើឲ្យការដឹកជញ្ជូនទំនិញរវាងប្រទេស ទាំងឡាយនៅក្នុងតំបន់ទន្លេមេគង្គ ឬក៏ហួសពីតំបន់នេះទៅដល់ប្រទេស ជាសមាជិកសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មានតម្លៃថោក។
ប៉ុន្តែលោក បញ្ជាក់ថា ខណៈប្រទេសទាំងឡាយនៅជុំវិញទន្លេមេគង្គកំពុងតែរឹតបន្ដឹងចំណងទាក់ទង ខាងការដឹកជញ្ជូន និងចំណងទាក់ទងផ្សេងៗទៀតនោះពួកក៏កំពុងតែព្រងើយកន្តើយចំពោះតួ ទន្លេមេគង្គផ្ទាល់ ដែលតាមពិតគឺជាបេះដូងនៃតំបន់នេះនោះដែរ។
លោក ចម ប្រសិទ្ធ បាននិយាយថា សក្ដានុពលនៃទន្លេដែលមានប្រវែង ៤៨០០គីឡូម៉ែត្រនេះនៅមិនទាន់ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ឲ្យបានពេញលេញ នៅឡើយទេខណៈតំបន់នេះកំពុងតែប្រឹងប្រែងអភិវឌ្ឍច្រករបៀងសេដ្ឋកិច្ច ដែលលោកចាត់ទុកថា ដូចជា សរសៃឈាមក្រហមអ៊ីចឹងដែរនោះ។ លោកបានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន AFP បន្ទាប់ពីបានផ្ដល់ជាអនុសាសន៍ ដល់អង្គសន្និបាតថា «ប៉ុន្តែយើងបំភ្លេច បេះដូងរបស់យើង ហើយទន្លេមេគង្គនេះឯង ជាបេះដូងយើង។ យើងត្រូវតែអភិវឌ្ឍបេះនេះមុនគេ»។
លោក Vo Hong Phuc រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងផែនការ និងវិនិយោគរបស់វៀតណាម ដែលជាសហប្រធាននៃកិច្ចប្រជុំជាមួយលោក Greenwood បាននិយាយថា ធនាគារ ADB ត្រូវបានគេស្នើសុំឲ្យរៀបចំក្រុមការងារមួយដើម្បីធ្វើ ការវាយតម្លៃការប្រើប្រាស់ទន្លេមេគង្គឲ្យបានសមរម្យ។
ប៉ុន្តែលោក និយាយថា ធនធានទឹកស្ថិតនៅក្រោមអំណាចគ្រប់គ្រងរបស់ស្ថាប័នមួយទៀត គឺគណៈកម្មាធិការទន្លេមេគង្គ។ បើទោះជាប្រទេសនៅក្នុងតំបន់ទន្លេមេគង្គទាំងឡាយកំពុងតែរីក ចម្រើនយ៉ាងលឿនក៏ដោយ ក៏ប្រទេសទាំងនេះ រកចំណូលរបស់មនុស្សម្នាក់គិតជា GDP នៅមានកម្រិតទាបបំផុតក្នុងចំណោមប្រទេសជាសមាជិកអាស៊ានទាំង១០ លើកលែងតែថៃមួយ៕
Source: http://women.open.org.kh/km/plan-realway-mekong-region-aproved
កម្ពុជានឹងអាចសម្រេចបានគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហស្សវត្សទី៥
មន្ត្រីសហប្រជាជាតិ UNFPA ប្រចាំនៅកម្ពុជាមានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជាកំពុងដើរលើផ្លូវដ៏ត្រឹមត្រូវមួយ ដើម្បីឈានទៅសម្រេចបានគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហស្សវត្សទី៥ គឺពាក់ព័ន្ធនឹងអត្រាស្លាប់កុមារនិងមាតា។
លោកស្រី Alice Levisay ប្រធានមូលនិធិសហប្រជាជាតិសម្រាប់ប្រជាជនហៅកាត់ (UNFPA) ប្រចាំនៅកម្ពុជាបានថ្លែងជម្រាបប្រាប់ដល់លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី គាត ឈន់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុថា ពិភពលោកទាំងមូល ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ក្ដី គឺមានការលំបាកដូចគ្នាក្នុងការអនុវត្តន៍ដើម្បីឈានទៅសម្រេច គោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហស្សវត្សទី៥ គឺពាក់ព័ន្ធនឹងអត្រាស្លាប់កុមារ និងមាតានេះ។ ប្រទេសកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នក៏មានការលំបាក និងមិនទាន់សម្រេចបាននូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហស្សវត្សទី៥នេះដែរ គឺតួលេខនៃអត្រាស្លាប់របស់កុមារ និងមាតានៅកម្ពុជាស្ថិតនៅឆ្ងាយ បើប្រៀបធៀបនឹងតួលេខដែលកម្ពុជាបានកំណត់ទុកកាលពី៥ឆ្នាំមុន។
លោកស្រី Alice Levisay ប្រធាន UNFPA មានប្រសាសន៍ថា ទោះបីយ៉ាងណាក៏ដោយ កម្ពុជាកំពុងដើរលើមាគ៌ាមួយដ៏ត្រឹមត្រូវ ដើម្បីឈានទៅសម្រេចគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍សហស្សវត្សទី៥ គឺពាក់ព័ន្ធនឹងអត្រាស្លាប់កុមារ និងមាតានេះ។ ដោយកម្ពុជាបានបណ្ដុះបណ្ដាលឆ្មបជំនាញឈានទៅដល់ការកាត់បន្ថយការ ឆ្លងទន្លេដោយប្រពៃណី គឺការឆ្លងទន្លេដោយឆ្មបបុរាណ។ ក្រៅពីនេះកម្ពុជាបានកសាងមជ្ឈមណ្ឌលសុខភាពជាច្រើន ក្នុងរយៈពេល៣ឆ្នាំកន្លងមកនេះ។ កម្ពុជាបានកែលំអ និងអភិវឌ្ឍន៍ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរូបវន្តជាច្រើនមានផ្លូវជាតិ ផ្លូវខេត្ត និងផ្លូវជនបទដែលសម្រួលចរាចរប្រជាជនជាពិសេសគឺការធ្វើដំណើរ របស់អ្នកជំងឺ។
លោកស្រី Alice Levisay ប្រធាន UNFPA ដែលនឹងបញ្ចប់បេសកកម្មនៅកម្ពុជានៅចុងខែសីហាឆ្នាំ២០១០នេះមាន ប្រសាសន៍ទៀតថា មូលនិធិសហប្រជាជាតិសម្រាប់ ( UNFPA) បានកំពុងរៀបចំផែនការសកម្មភាពរបស់ UNFPA សម្រាប់រយៈពេល៥ឆ្នាំទៅមុខ គឺឆ្នាំ២០១១ ដល់២០១៥ ហើយឯកសារនេះនឹងដាក់ឲ្យពិភាក្សារវាង UNFPA ជាមួយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាហើយសង្ឃឹមថានឹងអាចចុះហត្ថលេខាជាមួយគ្នា នៅចុងឆ្នាំ២០១០ ឬដើមឆ្នាំ២០១០នេះ។
គួររំលឹកថា សកម្មភាពរបស់អង្គការ UNFPA សម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍កម្ពុជា ផ្ដោតលើវិស័យពីរ គឺការងារពាក់ព័ន្ធនឹងប្រជាជន គឺការធ្វើអង្កេត និងការជួយគាំទ្រក្នុងវិស័យសុខាភិបាល ជាពិសេសពាក់ព័ន្ធនឹងការគាំពារមាតានិងទារកការប្រឆាំងនឹងជំងឺ អេដស៍៕
Source: http://women.open.org.kh/km/cambodia-achieve-MDG5
ម្រេចកំពតត្រូវបានលក់អស់ពីស្ដុក បន្ទាប់ពីទទួលស្គាល់ជាGI
បន្ទាប់ពីបានទទួលស្គាល់ ជាផលិតផលសម្គាល់ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ GI រួចមក ម្រេចកំពត ត្រូវបានលក់អស់ពីស្ដុកនៅកម្ពុជាក្នុងរយៈពេលប៉ុន្មានខែនេះ។ នេះបើតាមមន្ត្រីរបស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម។
លោក ងួន ឡាយ ប្រធានសមាគមកសិករម្រេចកំពត (KPFA) បានឲ្យដឹងថា មុនពេលត្រូវចាត់ចូលជាផលិតផលសម្គាល់ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ (GI) ដោយក្រសួងពាណិជ្ជកម្មកាលពីខែមីនា ផលិតផលនេះមិនធ្លាប់លក់អស់ពីស្ដុកឆាប់រហ័សដូច្នោះឡើយ៖ “នៅពេលដែលយើងទទួលបានGI មានការបញ្ជាទិញជាច្រើន ក្នុងកំឡុងពេលនេះ។ យើងបានលក់ផលិតផលរបស់យើងអស់ពីស្ដុកក្នុងរយៈពេលខ្លីប៉ុណ្ណោះ”។
GI ជាស្តង់ដារដែលមានការទទួលស្គាល់ជាលក្ខណៈអន្តរជាតិ ដើម្បីការពារកម្មសិទ្ធិបញ្ញារបស់ផលិតផលដែលមានទំនាក់ទំនងទៅនឹង តំបន់ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ។ ស្ថានភាពស្រដៀងគ្នានេះ ក៏បានផ្ដល់ដល់ស្រា Champagne នៅក្នុងប្រទេសបារាំងផងដែរ។
រហូតដល់ពេលដែលម្រេចកំពតទទួលបាន GI ជាផ្លូវការ កាលពីខែមីនា ម្រេចកំពតមានប្រជាប្រិយភាពយ៉ាងខ្លាំង ជាហេតុធ្វើឲ្យតម្លៃម្រេចនៅតំបន់នេះ ក៏ឡើងថ្លៃផងដែរ កាលពីចុងខែមករា។
លោក ឡៅ រាសី ប្រធានការិយាល័យ GI របស់ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានឲ្យដឹងថា ការងារ និងប្រាក់ដែលចំណាយ ដើម្បីទទួលបាន GI សម្គាល់ផលិតផលនេះ ពិតជាមានតម្លៃខ្លាំងណាស់ ហើយវាក៏ផ្ដល់នូវអត្ថប្រយោជន៍ដល់កសិករដាំម្រេចផងដែរ៖ “ខ្ញុំគិតថា អត្ថប្រយោជន៍ដោយផ្ទាល់ បានទៅលើកសិករដោយសារកសិករសប្បាយរីករាយនឹងតម្លៃកើនឡើង និងការបន្ថែមតម្លៃលើផលិតផល GI ។ ម្រេចកំពត ធ្លាប់លក់ក្នុងតម្លៃប្រហែល៣ដុល្លារក្នុងមួយគីឡូក្រាម ប៉ុន្តែបច្ចុប្បន្នមានតម្លៃ ៥,៧៥ដុល្លារ ក្នុងមួយគីឡូក្រាម”។
ម្រេចកំពតទាំងនៅទីផ្សារក្នុងស្រុក និងក្រៅស្រុក ត្រូវបានលក់ទៅកាន់ទីផ្សារជាក់លាក់មួយ ដូចជាភោជនីយដ្ឋាន និងសណ្ឋាគារដែលមានតម្លៃថ្លៃៗរួមទាំងហាងសម្រាប់ទីផ្សារទេសចរ ដូចជានៅសៀមរាបជាដើម។
លោកបន្ថែមថា៖ “នេះជាដំណឹងល្អ ពីព្រោះយ៉ាងហោចសមាជិកសមាគមកសិករម្រេចកំពតទាំងអស់ បានលក់ម្រេចខ្លួន អស់ពីស្ដុកនៅលើទីផ្សារ”។
លោក Dom Price ម្ចាស់ភោជនីយដ្ឋាន និងផ្ទះសំណាក់ Rikitikitavi នៅខេត្តកំពតបានស្វាគមន៍ជានិច្ច ចំពោះជោគជ័យរបស់ម្រេចកំពត។
លោក ឡៅ រាសី ឲ្យដឹងថា ការបង្កើនផលិតកម្មម្រេចកំពត តែងតែធ្វើឡើងតាមផែនការ និងគោលនយោបាយរបស់ KPFA តែវាដំណើរការទៅយឺតយ៉ាវ។
លោកបានលើកឡើងថា៖ “យើងមានផែនការបង្កើនផលិតកម្មជាជំហានៗ ប៉ុន្តែយើងត្រូវឲ្យប្រាកដថា ការដាំផលិតផលថ្មីនេះ ត្រូវគោរពដល់ការលក្ខណៈពិសេសរបស់វា”។
ការលក់ម្រេចត្រូវបានកំណត់តម្លៃ ចាប់តាំងពីខែមករាមក ពោលគឺនៅពេលដែលយុទ្ធនាការ GI ត្រូវបានដំណើរការ។
ខែមករា ឆ្នាំមុន ក្រុមហ៊ុន Farmlink នៅខេត្តកំពត ដែលជាក្រុមហ៊ុននាំចេញម្រេចដ៏សំខាន់ បានដំឡើងថ្លៃម្រេចពី ១០ដុល្លារ ដល់ ១២,៥ដុល្លារ ក្នុងមួយគីឡូក្រាម។ ចំណែកម្រេចក្រហមវិញ មានតម្លៃពី ៨ ទៅ ១០,៥ដុល្លារក្នុងមួយគីឡូក្រាមហើយម្រេចខ្មៅវិញមានតម្លៃពី ៥ ទៅ ៥,៧៥ដុល្លារ៕
Source: http://women.open.org.kh/km/kamport-pepper-sold-out-off-stock
What Should I do?
By Tith Chandara I want to enjoy my favorite stuffs, but while I am working on it, I feel that it’s not so interesting for me and I can’t entirely enjoy it. This year the Department of Media and Communication (DMC) selected me with four other … Continue reading
I am a Foreigner
By Tith Chandara I saw foreigners found it hard to communicate with non-English speakers in my country. I could see their astonished face seems like “How can I get help?” When you’ve never been out of the country, you never … Continue reading
Close Fighting Heritage
Written by: Chim Linna
The martial art of Bokator was created more than 1000 years ago, even before the Angkorian period, and it has approximately 8000 to 10000 techniques. But in this day and age, most Cambodian people know almost nothing about this great martial art, others do not even believe that we have a martial art of our own.
Therefore a question mark immediately appears. The Khmer martial art Bokator contains a comprehensive list of techniques and styles, at least as many as the Chinese martial art Kung Fu, yet the majority of Cambodians know nothing of this fearsome art. Why is a complete system of fighting less famous than the simplified sport of Kun Khmer, traditional Khmer kick boxing?
The ancient Khmer martial arts are very important as they are a reflection of what was achieved in the past, how one people can survive without modern weapons such as missiles, explosives or even guns and yet still build an empire that had as its capital the largest pre-industrial city in the world.
កម្ពុជាគួរផ្ដោតវិនិយោគលើផលិតភាពពលកម្ម
កាលពីថ្ងៃម្សិលមិញ អ្នកជំនាញនៅសិក្ខាសាលាសេដ្ឋកិច្ចដែលមានការចូលរួមពីមន្ត្រីជាន់ ខ្ពស់ក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល បានឲ្យដឹងថា កម្ពុជា អាចសម្រិតសម្រាំងថែមទៀតក្នុងការជ្រើសរើសការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស (FDI) ប៉ុន្តែវិស័យផលិតកម្មរបស់កម្ពុជាត្រៀមទទួលបានអត្ថប្រយោជន៍ពីការ កើនឡើងកម្រៃពលកម្មនៅប្រទេសចិន។
លោក គាត ឈន់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ រួមទាំងមន្ត្រីមកពីធនាគារជាតិនៃកម្ពុជានឹងអ្នកជំនាញ សេដ្ឋកិច្ចបានចូលរួមនៅក្នុងសិក្ខាសាលាស្ដីពីម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ដែលរៀបចំឡើងដោយគណៈកម្មការសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមកិច្ចរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិប្រចាំតំបន់អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក (UNESCAP) នៅទីក្រុងភ្នំពេញ។
ក្នុងអំឡុងបទបង្ហាញនៅក្នុងសិក្ខាសាលានោះអ្នកស្រី ដូ ហុងហាញ់ (Do Hong Hanh) តំណាងមកពីវិទ្យាស្ថានលទ្ធភាពប្រកួតប្រជែងអាស៊ីប្រចាំនៅវៀតណាម បានលើកឡើងថា «រដ្ឋាភិបាល[កម្ពុជា] ចាំបាច់ត្រូវសម្លឹងមើលទៅលើប្រភេទអាជីវកម្មណាដែលប្រទេសរបស់ខ្លួន ចង់បាន ហើយត្រូវវិនិយោគទាក់ទងនឹងអាជីវកម្មនោះ»។
ដោយចាត់ទុកផលិតភាពនៃកម្លាំងពលកម្មជាគន្លឹះសម្រាប់សម្របសម្រួល ពាណិជ្ជកម្ម អ្នកស្រី ដូ ហុងហាញ់ បានបញ្ជាក់ថា ការសម្រិតសម្រាំងក្នុងការជ្រើសប្រភេទវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសអាច ជួយកម្ពុជា បង្កើនលទ្ធភាពប្រកួតប្រជែងពាណិជ្ជកម្ម។
អ្នកស្រី បានលើកឡើងថា «មិនសំខាន់ទេថា តើចំនួន [វិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេស] មានចំនួនប៉ុន្មានទេ ប៉ុន្តែសំខាន់គឺថា តើការវិនិយោគផ្ទាល់ពីបរទេសប្រភេទអ្វីហើយជះឥទ្ធិពលមកលើ [ផលិតភាព] ប៉ុនណាដែរ»។
អ្នកស្រី បានផ្ដល់យោបល់ថា មេដឹកនាំរបស់កម្ពុជា គួរផ្លាស់ប្ដូរពីវិធីសាស្ត្រផ្ដោតលើការធ្វើពាណិជ្ជកម្មតាមបែប បុរាណ ទៅជាការបង្កើនផលិតភាពនៃកម្លាំងពលកម្មក្នុងស្រុក (ដោយជំរុញពលករ ឲ្យផលិតឲ្យបានច្រើន)។ អ្នកស្រី បានបញ្ជាក់ថា ស្ថិតិរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ បានបង្ហាញថា ខណៈដែលកម្ពុជា មានកម្លាំងពលកម្មខ្ពស់ជាងគេបំផុតនៅអាស៊ីកាលពីឆ្នាំ២០០៨ ប៉ុន្តែមានកម្រិតទាបបំផុតបើគិតលើផលិតភាពពលករម្នាក់ៗ។
លោក Qimiao Fan នាយកប្រចាំប្រទេសរបស់ធនាគារពិភពលោក បានឲ្យដឹងថា ការកើនឡើងថ្លៃពលកម្មនៅចិន អាចមានន័យថា ជាប្រយោជន៍សេដ្ឋកិច្ចសម្រាប់កម្ពុជា។
លោកបានលើកឡើងថា «ការយល់ឃើញផ្ទាល់របស់ខ្ញុំ គឺថា តម្លៃពលកម្មក្នុងវិស័យឧស្សាហកម្មនៅចិន នឹងឡើងថ្លៃទ្វេដង ក្នុងរយៈពេល២ទៅ៣ឆ្នាំខាងមុខទៀត»។ ការនេះ នឹងជួយទាក់ទាញឧស្សាហកម្មដែលពឹងផ្អែកលើពលកម្មថោក ឲ្យមកបណ្ដាក់ទុននៅកម្ពុជាកាន់តែច្រើន។
លោកបានបន្ថែមថា វិស័យកសិកម្មរបស់កម្ពុជាក៏ទទួលអត្ថប្រយោជន៍ដោយសារកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ចិនផងដែរ។
លោកបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ចិន គឺជាប្រទេសនាំចូលផលិតផលកសិកម្ម ដែលអាចជាទីផ្សារសម្រាប់ផលិតផលកសិកម្មពីប្រទេសកម្ពុជា។ ម្យ៉ាងវិញទៀតចិននឹងបង្កើនការវិនិយោគកាន់តែច្រើនក្នុងវិស័យ ឧស្សាហកម្មកម្ពុជានៅពេលដែលប្រទេសនេះ រីកចម្រើនកាន់តែខ្លាំង។
កម្ពុជាក៏មានធនធានធម្មជាតិបម្រុងទុកជាច្រើន ដែលអាចរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍ។
លោក គាត ឈន់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ច និងហិរញ្ញវត្ថុបានបញ្ជាក់ថា សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាកំពុងងើបឡើងវិញពីវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោក ប៉ុន្តែកម្ពុជា កំពុងប្រឈមនឹងកិច្ចការប្រឈមមុខថ្មីផ្សេងទៀត តាមរយៈទំនាក់ទំនងអន្តរជាតិកាន់តែកើនឡើងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា។
លោកបានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាបានធ្លាក់ចូលវិបត្តិហិរញ្ញវត្ថុពិភពលោកដោយសារពឹងផ្អែកលើ ការនាំចេញទៅកាន់ទីផ្សារអន្តរជាតិ។ សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាពឹងផ្អែកខ្លាំងលើការពង្រីកពាណិជ្ជកម្មអន្តរជាតិ និងលំហូរដើមទុនពីបរទេសប្រកបដោយនិរន្តរភាព៕
Source: http://women.open.org.kh/km/cambodia-investment-on-labor
